Blog

3 Aralık Benim Doğum Günüm.

3 Aralık 2022’yi umutla bekliyorum..

Bu hafta biraz ben, biraz da tarihte yolculuğa çıkıyorum..

İşte buradayım. Yıldızlı bir gecenin doğurduğu şafağın sabahında “Aralık” bırakılmış bir yerinde, bir gönül yorgunluğunda belki, annemin yorgun bedeninden altı çocuktan sonra, 3 Aralık’ ta doğmuşum ben gölgeli bir yalnızlığa..

O gün bugün sözler bile Aralık hayatımda, cümleler tamamlanmıyor. Tamamlamıyor mutluluk beni..

Hani;

“Ey masum gece!
Pencere ile görmek arasında..
Her zaman bir aralık var”

Diyor ya Sevgili Furuğ..
Görmüyor kimse beni.

Hayatım ve hayallerim hep havada asılı. Tutunduğum umutlar çoktan bıraktı. Yaşamak!
Lanetli bir yalnızlığın içinde, asil bir kıvranış benimkisi..

Dedim kendi kendime, bu 3 Aralık nemen bir tarihtir ki bana bu denli mutsuz bir hayata yelken açtırdı.

Merak etmeli, bakmalı, bu gün tarihte neler olmuş. Bu bedbahtlık bir bana mı nakş olmuş…

Ölenler, doğanlar görünce baktım ki, değeri bilinmemiş çok kıymeti insanlar hep 3 Aralık mutsuzluğunda vuruşmuş…

Geçtim dünyayı, bir bakayım ülkemde neler olmuş..

Hemen bir kaç çarpıcı başlık çekti dikkati mi:

Kurtuluş savaşı sırasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti arasında ve TBMM’nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olan Gümrü Antlaşması olmuş;

03/12/1928 Ekmek otuz para ucuzlamış;

03/12/1945 İstanbul’da Tan Matbaası gericilerin saldırısıyla yıkılmış;

1942- Zonguldak’ta bir maden ocağındaki kazada 63 işçi hayatını kaybetmiş;

1956- Ankara’da Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencileri dersleri boykot etmiş;

03/12/1934- Dini kisvelerle ilgili yasaklar öngören “Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun’; kabul edilmiş;

 1981- Bülent Ecevit, dört aylık hapis cezasını çekmek üzere Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’ne konulmuş;

03/12/1971- Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Mümtaz Soysal 6 yıl 8 ay hapse mahkum edilmiş;

Ve elbette ismi trajik bir tamlama olarak kabul gören 3 Aralık Dünya Engelliler Günü ilan edilmiş…

Engel.!!

Kalplerimizdeki atışın kusuruna bakmadan, tahammülsüzlüğümüzü görmeden, bilinçten yoksunluğumuzun farkına varmadan, duygudan, sanattan, uzak düşerek baktığımız bir dünyada bir kaç uzvunda yaralı olan insanları sarıp sarmaladığımızı zannettiğimiz gün..

Görüyorsunuz, çokta sağlıklı geçmişe benzemiyor. Yine; ekmek davası, göçükte ölen madenciler, siyasi yasaklar, tutuklamalar ve yine gerici saldırıları görmek mümkün. 

Ve tarih yolculuğumuzdan günümüz Türkiye siyasetine dönecek olursak..

28 Kasım 2022, Altılı Masa “Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Anayasa Değişikliği Önerisi’ni açıkladı.

Şimdi gözler, CHP ve Kılıçdaroğlu’nun 3 Aralık’ta yapacağı “vizyon belgesi” açıklamasında..

CHP kulislerinden aktarılanlara göre;

Genel Başkan Kılıçdaroğlu: “Çok güzel şeyler açıklayacağız. Bekleyin” diyerek işaret ettiği 3 Aralık’ta, ABD ve İngiltere’ye gerçekleştirdiği ziyaretlerdeki bilim, teknoloji, ekonomi ve finans çevreleriyle görüşmeleri doğrultusunda, yatırım ve istihdamın teşvik edileceği, “yüksek teknolojiye dayalı” bir kalkınma modeli açıklaması bekleniyor..

Şüphesiz, siyaset bilimciler ve siyasi otoriteler açıklanacak vizyonu en iyi şekilde değerlendirip, yorumlayacaklardır..

Trajik ve biraz da kendini bırakmış bir ülkede ve “3 Aralık, doğum günüm”de bana; bir bataktan çıkar gibi umudumu tazeleyecek, hayallerimi yeniden diriltecek bir ülke için ve artık gülmeyi unutmuş yorgun halkıma denizlerden taze çıkmış gülüşler getirecek bir açıklama bekliyorum..

Bir doğum günü ve bir coğrafyanın yeniden kurtuluş günü olabilecek önemdeki açıklamanın çakışması da ayrıca ne hazin…

Derin bir karanlıkla sınanıyoruz. 

Bu ülke aydınlığı ve bense, ömrümden yıllarımla beraber umutlarımı da çalan, beklediğim adaleti hak ediyorum..

Bu çakışmadan ışık belirsin istiyorum.

Kim bilir, belki de bu 3 Aralık, hem benim için; silkelenip bedbahtlıktan kurtulmanın,  yenilerin ve yenilenmelerin olacağı, şansızlığın şansla yer değiştireceği bir gün olmakla beraber, ülkenin yeni bir kurtuluş günü için, miladi önemi olur. Kim bilir…

Ben ki,  bir şarkıda ağlayabilenim. Kutluyorum kendi doğum günümü ve kutlamak istiyorum karanlıktan aydınlığa çıkacağımız günü..

Kurtuluş artık uzak bir ezgi değil, bahara doğacak yakın bir şiir olmalı..

Ama bugün benim için; yapraklar baştan başa hüzün. Ben gibi. Lanetli yalnızlığım gibi…

Ve bir yanım yok oluş gibi, bir yanım kurtuluş bekler gibi…

Tıpkı yurdum gibi…

Yazar hakkında:

Safiye Özşener kimdir: 1969 Van’ da doğdu. İlk okulu Adana’da, Orta ve Lise eğitimini Van’da tamamladı. Halen, İstanbul Üniversitesi’nde öğrenci. 1986-1989’da Adana’da Sabah’ta gazeteciliğe başladı. 1989-1990’da yine Adana’da Günaydın Gazetesi’nde çalıştı. 1990-1993’de Ankara, İlçe Belediyesinde Basın Danışmanlığı yaptı. 1993’de Kamu Kurumunda çalıştı. KESK/BES Sendikası İş yeri temsilciliği yaptı. Çeşitli dergi ve interaktif gazetelerde, makale ve köşe yazarı olarak mesleğe devam etti. Aynı zamanda “Şarap Rengi Bir Zaman” adlı şiir ve Diyalektiğin Kanatsız Kuşu adlı bir öykü kitabı bulunan Safiye Özşener, bir çocuk annesidir.

6’lı Masa’da en önemli eşik aşıldı, muhalefet bloğu Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Anayasa Değişikliği Önerisini  kamuoyuna açıkladı. Ocak ayının ikinci haftası ise Cumhurbaşkanı Adayının isminin açıklanması bekleniyor.

İlk olarak 12 Şubat’ta CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun ev sahipliğinde buluşan 6 muhalefet partisi, bugün önemli bir eşiği aştı, Siyasi Partilerin beraber oluşturdukları Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Anayasa Değişikliği Önerisi kamuoyu ile paylaşıldı.

Anayasa önerisi lansmanı için adres yine Bilkent Oteli oldu. AKP’nin kuruluşunu ilan ettiği, ardından AKP’nin kopan DEVA ve Gelecek Partisi’nin kuruluşlarına ev sahipliği yaptığı Bilkent Oteli, 6’lı Masa’nın 28 Şubat’ta ortak protokolü imzaladığı adresti. Bugün de Anayasa Değişikliği Önerisinin lansmanına ev sahipliği yaptı.

Lansman için hazırlıklar günler öncesinden başlamıştı. Tüm siyasi partilere az sayıda kontenjan verildi, 6’lı Masa’nın kurmaylarının hazır bulunduğu toplantıya milletvekilleri ve teşkilatlar çağırılmadı. Son derece özenle organize edilen toplantının en önemli ve kalabalık konuklarını ise gazeteciler oluşturdu. Amaç, gövde gösterisi değil, Anayasa değişikliği önerisini topluma en sağlıklı biçimde aktarmaktı.

Siyasi parti liderleri de bu amaç doğrultusunda hareket etti. Lansman başlamadan önce salona giren siyasi parti liderleri, büyük bir dikkatle açıklamaları dinledi. Lansman, “Biz Türkiyeyiz” sinevizyonuyla başladı. “Şimdi milleti yeniden güçlendirme zamanı, Şimdi güçlendirilmiş parlamenter sistem zamanı” sloganlarının yer aldığı sinevizyon, “Şimdi demokrasi zamanı” ifadesiyle bitiyordu. Bu slogan, salonun dört bir yanına da pankartlarla asılmıştı.

6’lı masa kapsamında oluşturulan Anayasa ve Yargısal Reformlar Komisyonu’nun aylardır sürdürdüğü çalışmalar sonucunda oluşturulan Anayasa Değişikliği Önerisi, Komisyon’da yer alanlar tarafından iyi bir özetle kamuoyuna açıklandı.

Kürsüye ilk çıkan CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek oldu. Bugün Türkiye’nin içinde bulunduğu krizin en önemli nedeninin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin neden olduğu liyakatsizlik, yozlaşma ve keyfilik olduğunu belirten Erkek, “Sorun sistemdedir” dedi. Erkek, bu sorunların çözümü olarak Türkiye’de geçmişte uygulanan eski Parlamenter Sistem yönetimini de reddettiklerini, “12 Eylül ürünü sistemi değil, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemi öneriyoruz” sözleriyle vurguladı.

Peki nasıl bir Anayasa?

Muharrem Erkek, “Anayasa’nın temelinde insan onurunu esas alan bir bakış açısı vardır” dedi. Bu yeni Anayasa taslağının ruhunu ortaya koyması açısından çok çok önemli. İnsan onuru, insanın değerli bir varlık oluşu ile bağlantılı bir kavram. İnsan hakları bağlamında, insan onuru, herkesin eşit haklara sahip olduğu tezini kuvvetlendirir. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinde geçen insan onuru ifadesi, her tek insanın eşit haklara sahip olmasının ön koşuludur, gerekçesidir. Bugün yeni Anayasa’nın ruhunu oluşturması da bu yüzden, temel haklar önünde eşitliğin bir güvencesi olarak karşımıza çıkması çok önemliydi. Hazırlanan önerinin genel gerekçesinde de şu ifadeler yer aldı:

“Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçiş önerisi, aynı zamanda, anayasal hakların alanını genişleten, bunların güvencelerini güçlendiren yenilikleri de içermektedir. Bu çerçevede, Anayasamızın 12. maddesinin başlığı “İnsan onuru, temel hak ve hürriyetlerin niteliği ve bütünlüğü” şeklinde değiştirilmiş, maddenin ilk fıkrasına insan onurunun dokunulmaz olduğu ve Anayasa düzeninin temelini oluşturduğu hükmü eklenmiştir. Böylece Anayasamızın insan onurunu esas alan bir bakış açısı kazanması sağlanmıştır.”

Bunu güçlendirecek çok sayıda reform da Anayasa taslağında sayılıyor. İfade hürriyeti, basın hürriyeti, örgütlenme hürriyeti, daha güvenceli hale getiriliyor.

Öneri Parlamenter sistemi güçlendiriyor. Parlamentonun Hükümeti denetim vasıtaları arasında yer alan sözlü soru yetkisi yeniden geliyor, gensoru mekanizması hükümet istikrarını korumak amacıyla yapıcı güvensizlik oyuyla birleştiriliyor. Koalisyon hükümetlerinin zayıf yanı olarak ortaya konulan tezlere karşılık olarak geliştirilen yapıcı güvensizlik yoluyla, gensoru yoluyla düşürmekte birleşen parlamento çoğunluğu, yeni hükümetin kurulmasını sağlamadıkça görevdeki hükümetin hukukî varlığını sona erdiremiyor.

Anayasa’da çok sayıda teknik konu da tarif ediliyor. Kamuoyunun en merak ettiği konu kuşkusuz Cumhurbaşkanının görev ve sorumlulukları. Taslağa göre Cumhurbaşkanı bir kereliğine seçilecek, 7 yıl görev yapacak ve varsa Partisi ile ilişiği kesilecek.

Taslakta, Cumhurbaşkanının görev ve yetki alanı da kısıtlanıyor. Siyasi parti DEVA’lı Mustafa Yeneroğlu, yeni sistemi tanımlarken, “Cumhurbaşkanı artık gece yarısı milletler arası sözleşmeden çıkma kararı veremeyecek” dedi. Demokrat Partili Serhan Yücel ise yeni taslağı, “Cumhurbaşkanımızın talimatıyla klişesini artık duymayacağız. Çünkü yetkililer artık talimatı Anayasa’dan alacak” diye özetliyor. Öneriye göre, Cumhurbaşkanının veto yetkisi ortadan kalkıyor.

Bu özet aynı zamanda yeni Cumhurbaşkanı adayını da tarif ediyor. Bugün 6’lı masa çok önemli bir eşik atlayarak, Anayasa önerisini kamuoyuyla paylaştı. Sırada ise burada tarif edilen Cumhurbaşkanı adayının isminin açıklanması var. Kulislere göre, hemen hemen açıklama tarihi de netleşti. Ocak ayının ikinci haftası, bugün tarif edilen adayın kim olduğu da artık açıklanacak.

Nehrin kendini aşıp durduğu yerde, 
Kınalı elleriyle yün eğiren kadın 
Gül yaprağı yakıyordu.

Cama turkuaz bir tavus kuşunu resmeden usta 
Güneşe sırtını dönüyordu. 

Uzun süren yası boyunca karalar giyen kadın 
Ateşin karanlık yanını kuşandığını söylüyordu.

Bizi terk edip sonsuzluğa gidenler için 
Ağıt yakan kadınların yüzleri 
Hep görkemli dağlara dönüyordu.

Çıplak göğsünü yalayan su 
Bir bilinmeze usulca akıyordu

İpince bir ezgiydi kederli zamanlardan arta kalan… 
Paramparça anfora…

Rüzgâr sayfalarını çevirirken eski bir kitabın, 
Sığınacak liman arayan köhne ve pusulasız 
Bir gemiye dönüyordum. 

Yan yatmış çıplak bir kadın geçiyordu düşümden
Tül ve salyangoz iliştirilmişti kadife giysisine. 
Sonra “artık yeter” diyen beyaz tülbentli kadınlar 
Geçiyordu kentin dar sokaklarından.
Barış anneleri, Cumartesi anneleri geçiyordu düşümden
Plaza De Mayo anneleri geliyordu aklıma
Ve onların umarsız, iri ve kederli gözleri…

Gökyüzünden üzerimize kederin yağdığı zamanlardı. 
Dilimizde hep kesif bir hüzün.

Bulutların ardında beliriyordu ay 
Bulmaya çalıştığımız yol uzadıkça uzuyordu.
Ekilmemiş tarlaların kederi, 
Kör kuyular ve viran evler geliyordu aklıma
Bir de kırık boynuzları yaralı bir geyiğin…

Taşı gergef gibi işliyordu ustalar 
“De lori lori” diyen kadınlar zılgıt çekerek  
Dağ başlarında, çoban ateşi yakan 
Çocuklarına koşuyordu.

Gözünde upuzun bir merdivenden 
Göğe yükselen beyaz bir kartal görüyordum…

Buğday tanesinin ölümü başağın habercisidir, demiştin. 
Kelebeğe dönüşen tırtılın öyküsünü anımsadım 

“Şu dünyada ayrılık var ölüm var, ille de zulüm var” diyen 
Enver Gökçe eliyor aklıma

*Bu yazı Narın Rengi filmi üzerine kaleme alınmıştır… 

https://youtu.be/QQ2JFzB5QTY

Merhaba,

Bu yazımda sizlere Ankara’da yapılan anlamlı ve göğüs kabartıcı bir ödül töreninden söz etmek istiyorum. Töreni düzenleyen örgüt, Görme Engelli Evrensel Hukukçular Derneği idi. 2001 yılında kurulmuş olan Dernek, iki yıldan beri engelliğe dayalı ayrımcılığa karşı çetin bir mücadele sürdürürken kanserden dolayı 26 yaşında yitirdiğimiz genç arkadaşımız Merve Ertem adına yılın genç görme engelli hukukçusu ile avukatlık mesleğine yıllarını vermiş deneyimli bir hukukçuyu seçiyor ve ödüllendiriyor. Bu yılki Tören, 25 Kasım 2022 günü, Ankara Barosu Eğitim Merkezinde yapıldı.

Törene, Aile ve Sosyal Politikalar Bakan yardımcısı Sn. Rıdvan Duran, Yargıtay Savcısı Sn. Serdar Kütahya ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi başkanı Sn. Gülsüm Kütahya’nın yanı sıra Türkiye Körler Federasyonu, Altı Nokta Körler Derneği Ankara Şubesi, Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik Derneği gibi sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile çok sayıda yurttaşımız katıldı. Yılın en deneyimli hukukçusu olarak 50 yılını avukatlık mesleğine vermiş olan dostumuz Av. Cafer Tüzün seçilmişti.

Yılın genç görme engelli hukukçusu olarak yedi aday vardı. Seçici kurul bu yedi aday arasında seçim yapmakta bir hayli zorlanmış gözüküyordu. Bu yüzden hepsine plaket verilmesinin yanı sıra, eşitler arasında birinci olarak hukuk alanında Doktorasını yapmakta olan Sn. Seyfettin Çağrı Yıldırım’ı uygun buldu. Başta Dernek başkanı Şerif Ali Mutlu olmak üzere konuşan genç hukukçu adaylar, hak temelli mücadeleye vurgu yaptılar ve hakların ancak mücadele edilerek elde edilebileceğine dikkat çektiler.

Bu tablo ve yapılan konuşmalar beni 48 yıl öncesine götürdü. 1974 yılında 5-6 kişilik bir gurupla Körler Eğitim ve Kültür Derneği’ni kurarak başlamıştık engelli hakları mücadelesine. Ortalığı saran ve engellileri merhamet nesnesi olarak kullanarak yardım odaklı bir çabanın içerisinde bulunan yaygın örgütlenmeye karşın bizler, esas olanın engellilerin hakları için mücadele etmek olduğunu, ağlamayana meme verilmediğini, balık vermek yerine balık tutmanın öğretilmesi gerektiğini söylüyor, bu mücadelede söz, yetki ve kararın engellilere ait olduğuna vurgu yapıyorduk. Henüz BM tarafından Sakat Kişilerin Hakları Bildirgesi, eşitlik, bağımsızlık ve katılım hakkının altını çizen ve BM Genel Kurulunca kabul edilen Sakatlar için Fırsat Eşitliği konusunda Standart Kurallar ve BM Engelli Hakları Sözleşmesi yayınlanmamıştı. 1984 yılından sonra bu mücadeleyi Altı Nokta Körler Derneği, Türkiye Körler Federasyonu ve Engelliler Konfederasyonu bünyesinde yürüttük. Çok sayıda toplu Meclis çıkarması, oturma eylemi, yürüyüş, kitlesel basın açıklaması, açlık grevi ve imza kampanyası düzenledik. Bu sayede önemli kazanımlar elde etmeyi başardık.

1996 yılında Kanada’nın Toronto kentinde yapılan Dünya Körler Birliği’nin Beşinci Olağan Genel Kuruluna, BM Genel Kurulu’na engelli hakları sözleşmesi hazırlanarak üye ülkelerin imzasına açması için bir teklifin götürülmesini önerdik . Büyük bir heyecanla kabul edilen öneri, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’a sunuldu. BM Genel Kurulu bu öneriyi 2002 yılında gündemine aldı ve 2006 yılının 13 Aralık gününde oybirliği ile kabul ederek üye ülkelerin imzasına açtı. Türkiye’nin ilk imzacıları arasında yer aldığı bu sözleşme 2009 yılından beri ülkemizde yürürlüktedir. Her ne kadar 20 yıldan beri iktidarda bulunan Ak-Parti hükümetleri, hala engellileri bir merhamet nesnesi olarak görüyor ve sosyal yardım odaklı politikaları yaşama geçiriyorsa da, artık cin şişeden çıkmıştır. Engelliler, haklarını mücadele ederek elde etmeyi, bu hakların lütuf ve bağış olmayıp doğumla elde edilen ve dokunulamaz insan hakları kapsamında olduğunu, asıl olanın bu hakların kağıt üzerinde benimsenmesi olmayıp, yaşama geçirilmesi ve bir zihniyet devrimine gereksinmemiz bulunduğunu öğrenmişlerdir. Bu nedenle hak temelli çalışan engelli örgütü sayısı artmakta; hak temelli anlayışı benimseyen engelli kadroların sayısı çoğalmaktadır. İşte 25 Kasım günü Ankara Barosu Eğitim Merkezinde yapılan ödül töreni bize bu tespitlerin bir tablosunu sunmaktadır. Bizler beş-altı kişilik bilinçli bir kadroyla yola çıkmıştık. Artık, hak temelli anlayışı ve mücadele kararlılığını benimsemiş yüzlerle, belki de binlerle sayılabilecek kadroya sahibiz.

Ektiğimiz tohumlar meyve vermeye başlamıştır. Şöyle düşünmekten kendini alıkoyamıyorum: Bu kadrolar o gün, yani mücadeleye başladığımız 1970’li yıllarda yanımızda olsaydı, kim bilir bugün nerelerde olurduk? Toplumdaki zihniyet dönüşümü yanında belediye meclisleri ve TBMM gibi temsil organlarında etkili temsilcilerimiz olur ve vurduğumuz yerden ses çıkarırdık. Ama hiçbir şey için geç değildir. Eminim ki, bu dinamik, kararlı ve bilinçli gençler, bizim yarım bıraktığımız işi tamamlayacaklardır. Onlarla övünç duyuyorum.

Dostça kalın.

Yazar hakkında:

Turhan İçli Kimdir: 1955 yılında Sivas’ta doğdu. 10 yaşında geçirdiği kaza sonucu kör oldu. ODTÜ Sosyoloji ve A.Ü. Hukuk Fakültesini bitirdi. Yüksek lisansını A.Ü. Sosyal Hizmet Bölümünde yaptı. 1974’ten beri örgütte engelli hakları mücadelesi içerisinde yer aldı. Altı Nokta Körler Derneği, Türkiye Körler Federasyonu ve Engelliler Konfederasyonu başkanlıkları yaptı. 15 yaşından itibaren sosyalist hareket içerisinde yer aldı. 12 Eylül zindanlarında yattı, işkenceli sorgulardan geçti. İki sosyalist partinin merkez komitesi ve CHP Parti Meclisi Üyesi oldu. Siyaset ve engelli hakları konusunda yüzlerce makalesi, araştırmaları ve 2 kitabı bulunuyor. Halen arabuluculuk ve serbest avukatlık yapıyor.